Што такое НДЯА і для чаго яно прызначана?
Нацыянальнае даследаванне якасці адукацыі (НДЯА) — маштабны для Беларусі адукацыйны праект, які стартаваў у лістападзе 2023 года.
Асноўная задача — вызначэнне ўзроўню функцыянальнай (чытацкай, матэматычнай, прыродазнаўчанавуковай і фінансавай) граматнасці ў падрастаючага пакалення. У фокусе ўвагі таксама знаходзяцца сацыякультурныя фактары, якія могуць уплываць на ўзровень функцыянальнай граматнасці маладых людзей.
Хто ўдзельнічае ў даследаванні і чаму абрана менавіта такая катэгорыя навучэнцаў?
У даследаванні прымаюць удзел юнакі і дзяўчаты, якія атрымалі базавую адукацыю. Гэта навучэнцы X класаў і першакурснікі каледжаў з усіх рэгіёнаў краіны. Выбар узроставай катэгорыі ўдзельнікаў невыпадковы. З аднаго боку, да 15-16 гадоў моладзь назапасіла немалы вучэбны і жыццёвы вопыт, дзякуючы якому можна ўжо дастаткова паспяхова вырашаць жыццёвыя праблемы ў самых розных сферах: сям'я, адукацыя, прырода, спорт, здароўе, прафесійная дзейнасць... З іншага боку, наяўнасць у ўдзельнікаў НДЯА базавай адукацыі дае магчымасць збору найкаштоўнейшай інфармацыі пра стан самой сістэмы агульнай сярэдняй адукацыі ў краіне і прыняцця неабходных кіраўніцкіх рашэнняў.
Акрамя навучэнцаў, у даследаванні прымаюць удзел іх бацькі (законныя прадстаўнікі), а таксама педагагічныя работнікі. Ім прапануецца адказаць на пытанні анкеты.
Як «уладкавана» НДЯА?
Асноўны этап даследавання — тэсціраванне навучэнцаў, працягласць якога складае паўтары гадзіны (дзве 45-хвілінныя сесіі з 10-хвілінным перапынкам). Кожны ўдзельнік атрымлівае варыянт работы, які змяшчае заданні па двух відах функцыянальнай адукаванасці (чытацкай і матэматычнай альбо прыродазнаўчанавуковай і фінансавай).
Чым работы НДЯА адрозніваюцца ад кантрольных работ па вучэбным прадмеце?
Самае галоўнае адрозненне заключаецца ў тым, што работы НДЯА, у першую чаргу, правяраюць здольнасць бачыць і вырашаць жыццёвыя праблемы, спецыяльна змадэляваныя ў заданнях. Вядома, прадметныя веды важныя і патрэбныя! Але іх роля ў НДЯА ўсё ж не вырашальная, а суправаджальная.
НДЯА праходзіць на камп'ютарах, таму ўдзельнікам абавязкова спатрэбяцца навыкі арыентавання ў аўтаматызаванай сістэме, уменне працаваць з інфармацыяй, прадстаўленай у камп'ютарным фармаце.
Удзел у НДЯА — выдатная магчымасць для юнакоў і дзяўчат праверыць свае здольнасці прымяняць атрыманыя веды ў рэальных жыццёвых сітуацыях. Акрамя гэтага, паспяховае выкананне работы — гэта значны ўклад кожнага ўдзельніка ў імідж установы адукацыі, рэгіёна і будучыню краіны.
Натуральнанавуковая граматнасць
Трэніровачныя варыянты на платформе НДЯА
Публікацыі ў беларускіх навукова-метадычных часопісах па пытаннях фарміравання і ацэнкі функцыянальнай граматнасці
Нарматыўнае прававое і арганізацыйна-метадычнае суправаджэнне НДЯА
Асаблівасці фарміравання чытацкай і матэматычнай граматнасцьі навучэнцаў на вучэбных і факультатыўных занятках
Фарміраванне псіхалагічнай гатоўнасці навучэнцаў да правядзення НДЯА
Асаблівасці фарміравання прыродазнаўчанавуковай і фінансавай граматнасцьі навучэнцаў на вучэбных і факультатыўных занятках
Для рэгіянальных і раённых камісій



