Прафілактыка кіберзлачынстваў
Сетка Інтэрнэт стала практычна незаменным сродкам паўсядзённай сувязі і абмену інфармацыяй па ўсім свеце, і злачынцы не могуць гэтым не карыстацца. Два мільярды карыстальнікаў Інтэрнэту па ўсім свеце ствараюць ідэальнае асяроддзе для здзяйснення злачынстваў, дзе можна дзейнічаць ананімна і атрымліваць доступ да любой персанальнай інфармацыі, якую мы, жадаючы таго ці не, размяшчаем у сетцы. У апошнія гады бяспека ў сетцы Інтэрнэт падвяргаецца больш сур'ёзным пагрозам, і ад злачынстваў у глабальнай кіберпрасторы пакутуюць больш за 431 мільён дарослых карыстальнікаў.
Правілы інфармацыйнай бяспекі:
1. НЕАБХОДНА: ствараць персанальныя (унікальныя) паролі да розных сэрвісаў; выкарыстоўваць складаныя паролі: мінімум 10 сімвалаў, адначасова лічбы, малыя і вялікія сімвалы, знакі пунктуацыі і іншыя сімвалы; давяраць толькі правераным менеджэрам пароляў
НЕ РЭКАМЕНДУЕЦЦА: выкарыстоўваць паўторы сімвалаў; захоўваць паролі на папяровым носьбіце; выкарыстоўваць у якасці пароля свой лагін; захоўваць паролі аўтаматычна ў браўзэры; выкарыстоўваць біяграфічную інфармацыю ў паролі.
2. БЯСПЕЧНЫ Wi-Fi
НЕАБХОДНА: адключыць агульны доступ да сваёй Wi-Fi кропкі, нават калі ў вас "безлімітны" інтэрнэт; выкарыстоўваць надзейны пароль для доступу да вашай Wi-Fi кропкі; дэактываваць аўтаматычнае падлучэнне сваіх прылад да адкрытым Wi-Fi кропкам.
НЕ РЭКАМЕНДУЕЦЦА: уводзіць свой лагін і пароль доступу да ўліковага запісу (старонцы) або сістэмы банкаўскага абслугоўвання пры падключэнні да бясплатных (адкрытых) кропак Wi-Fi у кафэ, транспарце, гандлёвых цэнтрах і г.д.
3. Правераныя браўзэры і сайты
НЕАБХОДНА: выкарыстоўваць спецыяльнае праграмнае забеспячэнне (антывірус, пашырэнне для браўзэра), каб пазбегнуць наведвання сумнеўных сайтаў.
НЕ РЭКАМЕНДУЕЦЦА: пераходзіць па неправераных спасылках; уводзіць інфармацыю на сайтах, калі злучэнне не абаронена (няма https)
4. БЯСПЕКА ЭЛЕКТРОННАЙ ПОШТЫ
НЕАБХОДНА: падлучаць двухфактарную аўтэнтыфікацыю; выкарыстоўваць мінімум 2 тыпы e-mail адрасоў: закрыты (толькі для прывязкі прылад і сродкаў іх абароны) і адкрыты (для перапіскі, падпісак і г.д.); выкарыстоўваць СПАМ-фільтры.
НЕ РЭКАМЕНДУЕЦЦА: рэагаваць на лісты ад невядомых адпраўнікаў: хутчэй за ўсё гэта спам або ашуканцы; адкрываць падазронае ўкладанне да ліста: спачатку патэлефануйце адпраўніку і даведайцеся, што гэта за файл.
5. ВЫКАРЫСТАННЕ ДАДАТКІЎ, сацсетак і МЕСЭНДЖЭРАЎ
НЕАБХОДНА: усталёўваць прыкладанні толькі з PlayMarket, AppStore або з правераных крыніц; звяртаць увагу, да якіх функцый гаджэта прыкладанне запытвае доступ; абменьвацца паведамленнямі ў сацсетках і месэнджарах, толькі цалкам пераканаўшыся ў асобе суразмоўцы, не рэагуючы на сумнеўныя просьбы і прапановы.
НЕ РЭКАМЕНДУЕЦЦА: размяшчаць персанальную і кантактную інфармацыю пра сябе ў адкрытым доступе; выкарыстоўваць указанне геолокации на фота ў пастах; адказваць на крыўдныя выразы і агрэсію ў сацсетках - лепш напішыце аб гэтым адміністратару рэсурсу; ужываць ненарматыўную лексіку пры зносінах.
6. АБАРОНА БАНКАЎСКІХ КАРТАЧАК
НЕАБХОДНА: Захоўваць у таямніцы пін-код карты; зачыняць далонню клавіятуру пры ўводзе пін-кода; аформіць асобную карту для анлайн пакупак і не трымаць на ёй вялікія сумы; выкарыстоўваць паслугу 3-D Secure і ліміты на максімальную суму анлайн-аперацый; схаваць CVV-код на карце (трохзначны нумар на адваротным баку), папярэдне захаваўшы яго.
НЕ РЭКАМЕНДУЕЦЦА: захоўваць пін-код разам з карткай/на картцы; паведамляць CVV-код ці адпраўляць яго фота; распаўсюджваць свае пашпартныя дадзеныя (інфармацыю асабістага характару, нумар мабільнага тэлефона), "лагін" і "пароль" доступу да сістэмы "Інтэрнэт - банкінг"; паведамляць даныя, атрыманыя ў выглядзе SMS-паведамленняў, сеансавыя паролі, код аўтарызацыі, паролі 3-D Secure.
Прафілактычныя лістоўкі глядзець тут
Калі Вы сталі ахвярай кіберзлачынцаў, звяртайцеся ў галоўнае ўпраўленне па супрацьдзеянні кіберзлачыннасці крымінальнай міліцыі МУС Беларусі глядзець тут